@ อนึ่ง หมากหนีมีเบี้ย เขี่ยวเขี้ยวขับ

ข้างหมากไล่รุกเข้ารุมรัน

หมากไล่สามหนีเอาหนึ่งคำนึงนับ

โดยกำหนดบทระเบียบเทียบประจำ

ติดกำกับอยู่กับขุนไม่ห่างหัน

สามเบี้ยกันกั้นสังกัดสังเกตจำ

ตามบังคับหกสิบสี่เป็นที่ขำ

ถ้าเกินกำหนดกล่าวเสมอกัน

@ อีก หมากไล่หมากหนี ดีทั้งคู่

ข้างหมากไล่ได้เบี้ยช่วยบังกัน

หมากรูปนี้มักจะมีอยู่บ่อยๆ

ทั้งเบี้ยเทียมเทียบถูกผูกจำนน

แม้ไม่จนพ้นคำนวนคำนึงเสนอ

อย่าเลินเล่อเผลอพล้ำให้พลั้งตา

มีเรืออยู่คนละลำปล้ำขบขัน

ไขว้ผูกพันเบื้องหลังพอบังสกนธ์

จงคิดค่อยดูอย่าเฟือนเลือนฉงน

นิยมผลหกสิบสี่ที่สัญญา

ก็เสมอเหมือนตำหรับตำราว่า

จงไตร่ตราตรึกตริดำริตรอง

@ อีก ชื่อมีชี้ชัดถนัดแน่

มีเบี้ยเดียวเลี้ยวลดบทละบอง

พวกหมากไล่ได้ท่าก็ฝ่าแฝง

ผูกกระชับกับเบี้ยคลอเคลียคลำ

ไล่ไม่จนพ้นพิกัดบัญญัติยก

ทั้งสองข้างต่างแต้มไม่ต่ำไกล

เรียกกล หอกข้างแคร่ สำเนาสนอง

ยกย้ายย่องแอบขุนจุนประจำ

โคนทะแยงเยื้องย่างสามขุมขำ

รวมรุมรำรุกรบตลบไป

เกินเกณฑ์หกสิบสี่สิ้นสงสัย

ก็ยอมให้สมเสมอเสมือนกัน

@ อีก จับ ม้าอุประการ ประกอบชอบ

มีม้ามิ่งวิ่งหลบไม่รบรัน

กับโคนหนึ่งขึงท่าโถมสมทบ

ต่างคุมท่าหาทางจะรุกรุน

มีเกณฑ์อย่างอย่างกำหนดหกสิบสี่

ตามพิกัดจัดไว้ในตำรา

แบบระบอบหมากหนีท่วงทีขัน

ข้างหนึ่งนั้นสองเบี้ยแซกเซียซุน

ม้าเลี้ยวหลบหลีกแฉลบเข้าแอบขุน

เมียงมุ่งมุ่นมองขมักเขม้นตา

แม้หมากหนีไม่พ้นก็จนท่า

พึงวิจารณาให้เจนใจ

@ อีก กล ลูกติดแม่ แน่กำหนด

ข้างหมากหนีมีเรือเผื่อแฝงไป

ข้างหมากไล่ได้โคนกับเบี้ยหงาย

ไล่ไม่จนพ้นหกสิบสี่พลัน

โดยแบบบทเบื้องบรรพ์ธิบายไข

กับเบี้ยหงายวางไว้จังหวะกัน

แลเรือรายรุกเรียงเคียงกระสัน

เพราะโคนกันขุนกุมคุมเชิงชน

@ หณุมานอาสา ท่านว่าไว้

อีกเบี้ยหงายรายคุมโคนระคน

ข้างหมากหนีมีเรือคอยรารับ

ต่างประชิดติดต่อไม่รอกัน

ข้างหมากไล่เรือกับม้าอย่าฉงน

ม้าผจญโจมบุกเข้ารุกรัน

โคนกำกับเคียงข้างไม่ห่างหัน

กำหนดนั้นหกสิบสี่มีอัตรา

@ ควายสู้เสือ เหลือลำบากพวกมากหนี

คอยป้องปิดติดแย้งทะแยงตา

ข้างหมากไล่ได้เรือไว้กับเม็ด

มีเกณฑ์กฎบทบังคับนับจำนวน

คือโคนมีอยู่กับเบี้ยไม่เสียท่า

เข้ารับน่ากันรุกทุกกระบวน

คอยลอดเล็ดล้อมเลี้ยงตลบหวล

ไม่จนถ้วนหกสิบสี่เสมอกัน

@ อีก อู่ทองหนีห่า น่าสลด

มีโคนหนึ่งเบี้ยสามพองามกัน

ข้างหมากหนีมีเรือลำเดียวเดี่ยว

ไม่จนแต้มจบตาตามธิบาย

กำหนดบทหมากไล่ไม่ผิดผัน

เข้าโรมรันโอบอ้อมเที่ยวล้อมราย

เข้าเกี้ยวเกี่ยวรกกระชั้นเหมาะมั่นหมาย

กำหนดหมายหกสิบสี่เสมอตัว

@ พรานไล่เนื้อ หมากไล่เม็ดเข็ดขาม

ข้างหมากหนีเรือหนึ่งจำเพาะตัว

ไล่ไม่จนครบหกสิบสี่ท่า

จงจำจดบทระยะจังหวะวาง

มีเบี้ยสามม้าเดี่ยวขับเขี้ยวขั้ว

พวกไล่พัวพันสกดสกัดทาง

ก็ต่างรากันเองทั้งสองข้าง

อย่าหลงทางลืมทิ้งทำเลกล

@ นกกระจาบทำรัง ข้างหมากหนี

ข้างหมากไล่ได้เรือเจือระคน

เรือกับม้าท่าทีก็พอสู้

หกสิบสี่หนีได้โดยนิยม

ถ้าเบี้ยผูกถูกกันท่านให้ต่อ

ข้างหมากไล่ก็จะเหลิงในเชิงที

นั้นมีเบี้ยอยู่กับม้าท่าสับสน

เข้าปะปนเบี้ยหงายรายระดม

ตำราครูกล่าวไว้ให้เห็นสม

เข้าเกลือกลมแอบเบี้ยไม่เสียที

เอาเบี้ยล่อรอรับขับให้หนี

ถึงแต้มมีก็คงหมดกำลังลง

@ อีก กลหนึ่งนาม คลื่นกระทบฝั่ง

ข้างหมากหนีโคนหนึ่งพึงจำนง

หมากไล่มีม้าหนึ่งกับเบี้ยสอง

ม้าก็รุกคลุกเคล้าเข้าสำทับ

ทั้งสองข้างต่างแต้มไม่ตกต่ำ

เป็นเขตขั้นสัญญาอย่างพอดี

นิยมหวังอย่าแหนงระแวงหลง

ทะแยงยงเยื้องท่าคอยรารับ

เข้าล้อมป้องหลังโคนโผนขยับ

โคนแอบลับแอบขุนคอยคุมที

จบเกณฑ์กำหนดนับหกสิบสี่

ก็ต่างมีส่วนสมเสมอกัน

@ หมูหลบหอก กลอกกลิ้งสิ่งสังเกต

โคนกับเรือเผื่อแผงช่วยแรงกัน

ขนานเรียงเคียงควบขนาบล้อม

ข้างหมากหนีลี้ซุ่มเข้ามุมทำ

ถึงจะรุกคลุกขลุมตลุมไล่

เรือกับโคนสู้กันขันประดัง

แม้ครบยกหกสิบสี่ไม่จนแต้ม

ทั้งสองข้างต่างเสมอเหมือนสัญญา

ฝ่ายประเภทหมากหนีวิธีสรร

หมากไล่นั้นเรือคู่จู่ประจำ

เข้าโอบอ้อมแอบรุกบุกกระหน่ำ

ในที่ขำโคนเคียงเรียงประนัง

เรือกันไว้มิได้หวั่นถวิลหลัง

ตามบทบังคับไว้ในตำรา

ในกลแกมเกณฑ์นับตำหรับว่า

ก็เลิกลาละลดงดกันไป