ขนานที่ ๑
ท่านให้เอา ผลละมุดดิบ ๓ ผล นำมาตำให้แหลก ผสมกับ น้ำปูนใส คั้นเอาเฉพาะน้ำยา ใช้รับประทานประมาณ ๑ ถ้วยชา เพียงครั้งเดียว มีสรรพคุณแก้โรคท้องเดิน ท้องร่วง ลงท้อง ให้หาย ฯ
ขนานที่ ๒
ท่านให้เอาเปลือกต้นเต็งรังนำมาใส่หม้อดินต้มกับน้ำพอสมควร ใช้น้ำยารับประทานมีสรรพคุณแก้โรคท้องเดิน ฯ
ขนานที่ ๓
ท่านให้เอา เกลือทะเล กับ น้ำตาลทรายขาว ตัวยาทั้ง ๒ นี้ เอาอย่างละ ๑ ช้อนคาว ผสมกับ น้ำต้มสุก ๔ ช้อนคาว กวนให้เข้ากัน ใช้รับประทาน มีสรรพคุณแก้โรคท้องเดิน ฯ
ขนานที่ ๔
ท่านให้เอา น้ำมะพร้าว (อ่อน หรือ แก่ ก็ได้ ห้ามใส่ภาชนะที่เป็นโลหะ) นำมารับประทานให้อิ่ม อาการโรคท้องเดิน จะหยุด มีสรรพคุณแก้โรคท้องเดิน ฯ
ขนานที่ ๕
ท่านให้เอา ยอดตันฝรั่ง ๗ ยอด นำมาใส่หม้อดินต้มกับน้ำพอสมควร เมื่อต้มสุกแล้วรินน้ำยาใส่ถ้วยชา ใส่น้ำปูนใส ลงผสมพอสมควร ใช้รับประทาน มีสรรพคุณแก้โรคท้องเดิน ฯ
ขนานที่ ๖
ท่านให้เอา ยาทัมใจ ยาประสะนอแรด ยาฤๅษีทรงม้า ยาทั้ง ๓ นี้ เอาอย่างละครึ่งห่อ นำมาผสมกับน้ำร้อน ใช้รับประทาน มีสรรพคุณแก้โรคท้องเดินไม่หยุด ฯ
ขนานที่ ๗
ท่านให้เอา ใบกาบหมาก นำมาเผาไฟให้ไหม้เป็นขี้เถ้า ผสมกับ พิมเสน พอสมควร บดให้ละเอียด ผสมกับ สุรา ประมาณน้ำยา ๑ ถ้วยชา ใช้รับประทาน มีสรรพคุณแก้โรคท้องเดิน ฯ
ขนานที่ ๘
ท่านให้กลั้นใจใช้มีดถาก เปลือกต้นมะม่วง (ถากขึ้น ๑ เปลือก ถากลง ๑ เปลือก) ๒ เปลือก นำมาทุบพอแตก ใช้เกลือป่น ทาที่เปลือกต้นมะม่วงทั้ง ๒ เปลือกนั้นให้ทั่ว แล้วย่างไฟให้สุกเหลือง นำมาแช่ น้ำปูนใส ใช้น้ำยา ประมาณ ๑ ถ้วยชา รับประทาน มีสรรพคุณแก้โรคท้องเดิน ฯ
ขนานที่ ๙
ท่านให้เอา ตะไคร้ ๓ ตัน ต้นกระเพรา ๑ กำมือ หญ้าแพรก ๑ กำมือ ขมิ้นอ้อย ๕ แว่น (ลงด้วยพระเจ้า ๕ พระองค์ คือ นะ โม พุท ธา ยะ องค์ละ ๑ แว่น) นำตัวยาทั้ง ๔ นี้ มาใส่หม้อดินต้มกับน้ำพอสมควร ใช้น้ำยารับประทานครั้งละ ๑ ถ้วยชา มีสรรพคุณแก้โรคท้องเดิน (โดยเฉพาะ เด็ก และ คนชรา) ฯ
ขนานที่ ๑๐
ท่านให้เอา พริกแห้ง ๕ เม็ด (ลงด้วยพระเจ้า ๕ พระองค์ คือ นะ โม พุท ธา ยะ องค์ละ ๑ เม็ด) กลั้นใจเด็ด เม็ดพริกแห้ง ทั้ง ๕ เม็ดนั้นให้ขาดจากกัน หัวข่าสด (กลั้นใจหั่นเป็นแว่น) ๗ แว่น แล้วลงด้วยพระพุทธคุณ (คือ อิติปิ โส...ภควาติ)บนแว่นข่าทั้ง ๗ แว่นนั้น เกลือทะเลตัวผู้ (เกลือที่เม็ดยาว ๆ) กลั้นใจหยิบด้วยนิ้วมือทั้ง ๓ (คือ นิ้วหัวแม่มือ นิ้วขี้ นิ้วกลาง) ๑ หยิบมือ นำตัวยาทั้ง ๓ นี้ มาใส่หม้อดินต้มกับน้ำพอสมควร ใช้น้ำยารับประทาน ครั้งละ ๑ ถ้วยชา (ยาขนานนี้เป็นยาผีบอก ก่อนต้มยา ให้จุดธูป ๓ ดอกในที่กลางแจ้ง บอกขออนุญาต เจ้าของยา ขนานนี้ด้วย) มีสรรพคุณแก้โรคท้องเดินอย่างรุนแรงที่มีอาการทั้งลงทั้งราก จนคนป่วยมีอาการตัวเย็นซีดเหลือง ได้ผลดี ฯ
ขนานที่ ๑๑
ท่านให้เอา ยาทัมใจ ๑ ห่อ นำมาผสมกับ น้ำปลา หรือ ผสมกับน้ำปูนใส ก็ได้ พอประมาณ ใช้รับประทานครั้งละ ๑ ถ้วยชา มีสรรพคุณแก้โรคปวดท้อง โรคท้องเดิน (โรคท้องร่วง โรคลงท้อง) ฯ
ขนานที่ ๑๒
ท่านให้เอา เปลือกต้นขี้อ้าย พอประมาณ นำมาใส่หม้อดิน ต้มกับ น้ำปูนใส ใช้น้ำยารับประทานครั้งละ ๑ ถ้วยชา มีสรรพคุณแก้โรคท้องเดินได้ผลดีอย่างชะงัด ฯ
ขนานที่ ๑๓
ท่านให้เอา ซังข้าวโพด (ฝักข้าวโพดที่ต้มสุกกินเนื้อหมดแล้ว) ๑ ฝัก กับเกลือทะเล ๑ กำมือ ตัวยาทั้ง ๒ นี้ นำมา ใส่หม้อดินต้มกับนำพอสมควร ใช้น้ำยารับประทานครั้งละ ๑ ถ้วยชา มีสรรพคุณแก้โรคท้องเดิน โรคท้องร่วง โรคท้องเสีย ฯ
ขนานที่ ๑๔
ท่านให้เอา กล้วยตีบดิบ ๆ ๑ ผล กับเกลือทะเล นำมาตำให้ละเอียด ผสมกับ น้ำต้มสุก ประมาณน้ำยา ๑ ถ้วยชา ใช้รับประทาน มีสรรพคุณแก้โรคท้องเดิน ฯ
ขนานที่ ๑๕
ท่านให้เอา เปลือกส้มโอ เปลือกต้นพุทรา ใบฝรั่ง หวายลิง ตัวยาทั้ง ๔ นี้ เอาอย่างละ ๑ กำมือเท่ากัน ขมิ้นอ้อย ๕ แว่น (ลงด้วยพระเจ้า ๕ พระองค์ คือ นะ โม พุท ธา ยะ แว่นละ ๑ องค์) ตัวยาทั้ง ๕ นี้ นำมาใส่หม้อดิน ต้มกับน้ำ ๓ ส่วน เคี่ยวให้เหลือน้ำ ๑ ส่วน ใช้น้ำยารับประทานครั้งละ ๑ ถ้วยชา จำนวน ๓ ครั้ง ระยะห่างกัน ครั้งละ ๓๐ นาที ถึง ๑ ชั่วโมง ฯ
ถ้าเป็นโรคท้องเดินเพราะอหิวาตกโรค ให้แทรกผิวมะกรูด กับ กำมะถันเล็กน้อย ฯ
ยาขนานนี้ มีสรรพคุณแก้เด็กถ่ายเป็นมูกเลือด แก้ไข้รากสาด ไข้อติสาร ฯ
ขนานที่ ๑๖
ท่านให้เอา ยอดต้นฝรั่ง ๔ - ๕ ยอด นำมาใส่หม้อดินต้มกับน้ำพอสมควร ใส่เกลือทะเล ลงผสมเล็กน้อย ใช้น้ำยารับประทานครั้งละ ๑ ถ้วยชา มีสรรพคุณแก้โรคท้องร่วงของเด็กและผู้ใหญ่ ฯ
ขนานที่ ๑๗
ท่านให้เอา ใบต้นฝรั่ง มากพอสมควร นำมาตำให้ละเอียดคั้นเอาน้ำ ผสมกับน้ำผึ้งแท้ ประมาณน้ำยา ๑ ถ้วยชา กวนให้เข้ากันดี ใช้รับประทาน ฯ
ขนานที่ ๑๘
ท่านให้เอา ผลมะเฟืองสุก (ที่มีรสเปรี้ยวจัด ๆ) จำนวนมากพอสมควร นำมาคั้นเอาน้ำ ๑ ถ้วยกาแฟ ผสมกับ น้ำตาลทรายขาว พอมีรสหวาน ใช้น้ำยารับประทานครั้งเดียวให้หมด แล้วนอนพักผ่อน หลังรับประทานยานี้ แล้วจะถ่ายอุจจาระอีก ๑ - ๒ ครั้ง แล้วจะหยุดท้องร่วงและหายปวด ฯ
ขนานที่ ๑๙
ท่านให้เอาใบชาจีน หัวหอมแดง (หั่นเป็นชิ้นเล็ก ๆ) น้ำตาลทรายแดง เอาอย่างละเท่า ๆ กัน ห่อผ้าขาวบาง แช่ในน้ำร้อน ใช้น้ำยารับประทานครั้งละ ๑ ถ้วยชา ประมาณวันละ ๓ - ๔ ครั้ง มีสรรพคุณแก้โรคท้องร่วง ท้องเดิน โรคบิด ฯ
ขนานที่ ๒๐
ท่านให้เอา ผิวมะกรูด ๑ ผล นำมาตำให้แหสก ผสมกับน้ำปูนใส และแทรก พิมเสน เล็กน้อย ประมาณน้ำยา ๑ ถ้วยชา ใช้รับประทาน มีสรรพคุณแก้โรคท้องร่วง โรคจุกเสียดท้อง ฯ
ขนานที่ ๒๑
ท่านให้เอา ใบต้นข่อย ๑ กำมือ นำมาตำให้แหลก คั้นเอาน้ำประมาณค่อนแก้วกาแฟ ผสมกับ สุรา ใช้รับประทาน ชั่วระยะเวลา ๑๐ นาที อาการโรคท้องร่วงจะหยุด ฯ












